İbn Haldun Üniversitesi

ARAŞTIRMA

AB Portekiz Projesi

Değişen Değerler ve Öncelikler: Portekiz ve Türkiye’deki Sanayicilerde Ekolojik Akıl Yürütme ve Karar Verme

TÜBİTAK- Portekiz Bilim ve Teknoloji Vakfı (Foundation for Science and Technology – FCT) İkili İşbirliği programı kapsamında “Değişen Değerler ve Öncelikler: Portekiz ve Türkiye’deki Sanayicilerde Ekolojik Akıl Yürütme ve Karar Verme” adlı araştırma projesi Prof. Dr. Recep Şentürk tarafından üniversitemiz Medeniyetler İttifakı Enstitüsünce yürütülmektedir. Enstitümüzden Önder Küçükural ve Karim Sadek projede araştırmacı olarak görev almaktadır. 115K370 No’lu TUBİTAK projesi 15 Şubat 2017 tarihinde başlayıp 15 Şubat 2019’de sona erecektir. Projenin Portekizdeki ortağı Nova Üniversitesindeki İFİL-NOVA adlı enstitüdür; Prof. Dr. João de Deus Santos Sàágua projenin Portekizdeki yürütücüsüdür.

Araştırma projesinin amacı Avrupa’nın Türkiye ve Portekiz’de faaliyet gösteren sanayi aktörlerinin, düşük karbonlu ve sürdürülebilir bir ekonomiye geçiş konusundaki iletişim stratejilerini ve akıl yürütme biçimlerini karşılaştırmaktır. Başka bir deyişle proje Portekiz ve Türkiye’nin önemli ekonomi ve teknoloji aktörlerinin “ekolojik akıl yürütme”lerini karşılaştırmalı olarak incelemeye odaklanmıştır. Çevre duyarlılığının ve daha özel olarak düşük karbon ekonomisine geçişin gerekçeleri, öncelikle ulus üstü ölçekte bilim ve siyaset çevrelerinde  tartışılmakta ve buna dönük uygulamalar tasarlanmaktadır. Ancak söz konusu geçişin asıl aktörleri olması gereken yerel düzeydeki sanayi ve teknoloji sektörlerinde bu konuda ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Zira karbon ekonomisine geçiş, öncelikle sanayicilerin bu köklü ve radikal dönüşüme ikna olmalarını; bu doğrultuda belirli kararlar almalarını ve gerekli adımları atmalarını gerektirmektedir. Oysa, sanayi aktörlerinin hem söylemlerinde hem de davranışlarında bu konuda ciddi çelişkiler, ikilemler, değer ve çıkar çatışmaları, öncelik belirlemede zorluklar ve kararsızlıklar belirmekte; farklı öncelik ve değerler arasında geçişlilik ve stratejik manevralar gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, önerilen proje karbon ekonomisine geçişle ilgili olarak gündemde bulunan yeni fikir ve önerilerin pratik uygulamasında yaşanan bu dar boğazları anlamaya ve bu konuda sosyal politika geliştirilmesi için gerekli iletişimsel verileri ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Proje felsefe, antropoloji ve siyaset teorisi çalışmalarını ortak kesen, yani aktörlerin günlük yaşamlarında somut olaylar karşısında benimsedikleri pratik akıl yürütme biçimlerini (practical reasoning) konu alan interdisipliner bir olay incelemesi biçiminde tasarlanmıştır. Proje kuramsal ve pratik amaçlarının yanısıra metodolojisiyle de Türkiye ve Portekiz’de bulunan ve akıl yürütme biçimlerini farklı yöntemler ile çalışan iki araştırma enstitüsünün akademik işbirliğini sağlamaya dönük çarpan etkilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın odaklanacağı konu Türkiye ve Portekiz’deki sanayicilerin argüman kurma stratejilerini ve söylemlerini karşılaştırmalı olarak analiz etmek olduğundan araştırma keşfetmeye imkan tanıyan niteliksel araştırma yöntemleri ile gerçekleştirilecektir. Bu çerçevede pilot amaçlı yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerin ardında Denizli, Kayseri ve İstanbul’daki sanayiciler ile 10 adet odak grup toplantısı yapılacaktır. Portekiz’de aynı yöntemle veri toplandıktan sonra iki ekip elde edilen verileri ortaklaşa geliştirecekleri interdisipliner kuramsal bir yaklaşım ile analiz edecektir. Projede varılan sonuçlardan bir kitap, altı adet uluslararası makale ve bir yönetici özeti hazırlanacaktır; ayrıca yapılacak ziyaretler sırasında iki ülkedeki yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile çalıştaylar düzenlenecektir. Yönetici özeti ekoloji alanında çalışan ulusal ve uluslararası kurum ve kişilere gönderilecektir.