İbn Haldun Üniversitesi

“Medeniyet 19. yüzyılda ortaya çıkmış bir kavram değildir”

İbn Haldun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Şentürk, medeniyet kavramının 19. yüzyılda ortaya çıkmış bir kavram olmadığını söyledi. Esenler Kadir Topbaş Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen “Mukaddime Okumaları”nın dördüncü dersinde konuşan Şentürk, toplumun yaşanılır hale gelebilmesi için, medeniyet ve devletin önemli işlev gördüğüne vurgu yaptı. 

Medeniyet kelimesinin 19. yüzyılda “sivilizasyon” kavramına karşılık olarak icat edilmiş bir sözcük olmadığını söyleyen Prof. Şentürk, “Medeniyet, İslam düşünce tarihinde daha baştan beri bulunan çok eski bir kelimedir. Özellikle Farabi, İbn-i Sina ve İbn Haldun tarafından kullanılmıştır. İslam’da ‘medeniyet yok’ diyenler yanılıyor. Mehmet Akif Ersoy’un ‘medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar’ dizesini öne sürerek medeniyete karşı olduğumuz iddiasında bulunulması da bir manipülasyondur, Ersoy, o dizede medeniyete değil, Batı’nın medeniyet diye dayattıklarına karşı olduğunu ifade etmektedir. İbn Haldun’a göre ‘medeniyet’ aynı zamanda ‘toplum’ manasına gelir ve ilm-i umran da toplum hakkında geliştirilen ilim demektir.” diye konuştu.

 

“İslam’da devlet hem fıkhen hem de aklen zorunludur” 

 

Prof. Şentürk, İbn Haldun’un Mukaddime eserine göre insanın toplum olarak yaşamasının zorunlu olduğunu belirterek, bunun gerçekleşmesi içinde bir otoriteye ihtiyaç duyulduğuna vurgu yaptı. Bazı filozofların insanın toplum halinde yaşamasının bir zorunluluk olmadığı görüşünü savunduğunu anlatan Prof. Şentürk, bu grubun marjinal bir azınlık olduğunu, sosyal bilimcilerin çoğunun insanın toplum halinde yaşaması gerektiği görüşünü kabul ettiğini kaydetti.

Allah’ın insanları gıdasız yaşayamayacak, aynı zamanda da yiyeceğini bulacak şekilde yarattığını, ancak tek başına bir kişinin kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacağını ifade eden Prof. Şentürk, sözlerine şöyle devam etti: “İnsanın hayatını sürdürebilmesi ve ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için iş bölümü yapmaları gerekir. İnsanın yeryüzünü inşası ve Allah’ın yeryüzündeki halifesi olma görevini yerine getirebilmesi için toplum halinde yaşaması gerekir.”

Prof. Şentürk, toplum halinde yaşayan insanın gerekli iş bölümü ve organizasyonları sağlayabilmesi için bir siyasi otoriteye ihtiyacı olduğunu da belirterek, “İslâm’da devlet, hem fıkhen hem de aklen zorunludur. İnsanları birbirinden korumak için bir otoritenin olması gerekir, çünkü insanların hayvani doğasında düşmanlık ve zulüm vardır. İnsanları vahşi hayvanlardan koruyan silahları birbirlerinden korumak için yetersizdir.” dedi.